Η Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Αλβανίας στην Ελλάδα, σε συνεργασία με την Αρχή Πληροφόρησης για τα Αρχεία της πρώην Κρατικής Ασφάλειας (AIDSSH), πραγματοποίησε στο Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων εκδήλωση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του συγγραφέα, ποιητή, πρώην διπλωμάτη και πρώην πολιτικού κρατούμενου κ. Daut Gumeni, με τίτλο: «Διάλογος με τον Daut Gumeni: Ελευθερία, Αντίσταση, Λογοτεχνία και Διπλωματία». Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι του διπλωματικού σώματος, Έλληνες ακαδημαϊκοί και δημοσιογράφοι, Αλβανοί καλλιτέχνες, καθώς και φίλοι της λογοτεχνίας και της πολυσχιδούς προσωπικότητας του κ. Gumeni.
Την έναρξη της βραδιάς έκανε η Πρέσβης της Δημοκρατίας της Αλβανίας στην Ελλάδα, κυρία Luela Hajdaraga, η οποία τόνισε ότι «ο Daut Gumeni δεν είναι απλώς ένας συγγραφέας που αφηγείται την ιστορία της ζωής. Είναι ένας πρεσβευτής της μνήμης, ένας μάρτυρας της αλήθειας, ένας διανοούμενος που μετέτρεψε τον πόνο σε αφήγηση, τη σιωπή σε λόγο και τον λόγο σε πράξη ίασης». Υπενθυμίζοντας ότι η μνήμη δεν είναι πολυτέλεια αλλά ευθύνη, η Πρέσβης υπογράμμισε ότι «η ελευθερία επιβιώνει σε εκείνον που δεν παραδίδεται και η λογοτεχνία μετατρέπεται σε μαρτυρία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η προσπάθεια παρουσίασης του έργου του στο ελληνικό κοινό και στο Διπλωματικό Σώμα αποτελεί απόδειξη της δύναμης του πολιτιστικού διαλόγου και της εγγύτητας των κοινωνιών μας».
Στη συνέχεια, το μέλος του AIDSSH κ. Altin Hoxha παρουσίασε αποσπάσματα από τον φάκελο του Daut Gumen, ρίχνοντας φως στις διώξεις που υπέστη και στην αντοχή του. Η κυρία Brikena Qama, Πρόεδρος της Ένωσης Συγγραφέων και Καλλιτεχνών στην Ελλάδα «LiterArt», αναφέρθηκε στη συμβολή του συγγραφέα στην αλβανική λογοτεχνία, ενώ ο μεταφραστής κ. Κώστας Γιάννης παρουσίασε το έργο του στη ελληνική γλώσσα.
Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης προβλήθηκε απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Ένας άνδρας στον δρόμο», σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου καλλιτέχνη κ. Ylli Pepo, ο οποίος απηύθυνε και χαιρετισμό. Ο δρ. Stavri Dajo προσέγγισε ακαδημαϊκά το έργο και τη φυσιογνωμία του συγγραφέα, ενώ ο δημοσιογράφος, ποιητής και συγγραφέας κ. Panajot Boli μοιράστηκε σκέψεις για την ποίηση του Gumeni. Τη συζήτηση εμπλούτισε η διπλωματική ανάλυση του δρ. Δημήτρη Μοσχόπουλου, πρώην Πρέσβη και Επικεφαλής του Γραφείου Συνδέσμου της Ελλάδας στο Κόσοβο, καθώς και το βιντεοσκοπημένο μήνυμα του δημοσιογράφου του SKAI TV κ. Χρήστου Νικολαΐδη. Ο κ. Skënder Vrioni, μέλος του AIDSSH, αναφέρθηκε στη φυσιογνωμία του συγγραφέα και στη συμβολή του στο έργο του θεσμού.
Ιδιαίτερα συγκινητικές στιγμές χάρισε στο κοινό η ερμηνεία αποσπασμάτων από το έργο του Daut Gumeni. Η ηθοποιός κυρία Algiona Aga απήγγειλε το ποίημα «Η προσευχή της μητέρας», μοιραζόμενη παράλληλα προσωπικές μνήμες από εκείνη τη σκοτεινή εποχή, προς τιμήν του παππού της Sazan Hadëri, που εκτελέστηκε. Ο ποιητής κ. Agim Basha απήγγειλε με έντονη συγκίνηση και χρώματα της λαβικής διαλέκτου το ποίημα «Αυτοπροσωπογραφία», ενώ η ηθοποιός κυρία Marsela Lena καθήλωσε το κοινό με απόσπασμα από τη μονόδραμα «Ο ευγενής τρελός».
Η βραδιά κορυφώθηκε με έναν ανοιχτό διάλογο μεταξύ του Daut Gumeni και του κοινού, τον οποίο συντόνισε ο δημοσιογράφος κ. Panos Boli. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μια ευχάριστη έκπληξη από το πολυφωνικό συγκρότημα «Lot Kurbeti», το οποίο παρουσίασε ένα όμορφο πολυφωνικό τραγούδι, αναδεικνύοντας μια ακόμη καλλιτεχνική διάσταση του κ. Gumeni, αυτήν της ισοπολυφωνίας. Στο τέλος, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα βιβλία του συγγραφέα, να φωτογραφηθούν και να απολαύσουν δεξίωση σε μια ζεστή και φιλική ατμόσφαιρα.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβαν οι εκπρόσωποι των δύο θεσμών, η κυρία Joana Zhonga εκ μέρους της Πρεσβείας της Δημοκρατίας της Αλβανίας και η κυρία Elona Baci εκ μέρους του AIDSSH.
Η Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Αλβανίας στην Ελλάδα εκφράζει τις θερμότερες ευχαριστίες της προς τον Δήμο Αθηναίων για την ευγενική παραχώρηση των χώρων του Πολιτιστικού Κέντρου και για τη στήριξη της διοργάνωσης της εκδήλωσης.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται σε όλους τους ομιλητές και στις αλβανικές και ελληνικές προσωπικότητες που ταξίδεψαν από διάφορες περιοχές της Αλβανίας και της Ελλάδας για να δώσουν φωνή στη μνήμη και το έργο του Daut Gumeni, ενσαρκώνοντας τις κοινές μας αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της αδελφοσύνης.
Η Πρεσβεία ευχαριστεί θερμά όλους για την παρουσία τους, για τον σεβασμό προς το παρελθόν και για την πίστη στη δύναμη του ελεύθερου λόγου.
