Të nderuar të ftuar, kolegë dhe partnerë,

Tërmeti i vitit 2019 shënoi një moment përcaktues për Shqipërinë. Ai na kujtoi se fatkeqësitë nuk prekin të gjithë qytetarët njësoj. Ndërsa valët sizmike ndjekin ligjet e fizikës, ndikimi i tyre ndjek konturet e pabarazisë sociale.

Ndërsa po harmonizojmë sistemet tona kombëtare me Mekanizmin e Mbrojtjes Civile të Bashkimit Evropian, drejtimi ynë është i qartë: po kalojmë nga një qasje reaktive e reagimit ndaj emergjencave në një model parashikues dhe të bazuar në të dhëna për qëndrueshmëri. Sot, mbrojtja jonë më efektive ndaj tërmeteve të ardhshme nuk është vetëm infrastruktura, por edhe inteligjenca demografike.

Ne po integrojmë të dhënat mbi rrezikun sizmik me analiza të detajuara mbi cenueshmërinë e popullsisë për të transformuar sistemin tonë të mbrojtjes sociale. Kjo është njëkohësisht një domosdoshmëri strategjike dhe një detyrim moral.

Përmes analizës gjeohapësinore, ne kalojmë përtej mesatareve të përgjithshme për të identifikuar përqendrime specifike të cenueshmërisë, përfshirë të moshuarit që jetojnë vetëm, personat me aftësi të kufizuara dhe ata që jetojnë në vendbanime informale. Kur këto të dhëna kombinohen me mikrozonimin sizmik, ne mund të parashikojmë se cilat komunitete janë më të rrezikuara përpara se të godasë një fatkeqësi.

Po zhvillojmë sisteme ku ndihma nuk vonohet më nga procedurat administrative. Me të dhëna demografike të verifikuara paraprakisht, ne mund të aktivizojmë mekanizma të menjëhershëm zgjerimi, duke ofruar mbështetje financiare dhe shërbime urgjente për ata që kanë më shumë nevojë brenda orëve kritike të para pas një fatkeqësie.

Gjithashtu, po sigurojmë që sistemet e paralajmërimit të hershëm të arrijnë çdo individ. Një paralajmërim që nuk arrin në një fshat të largët apo në një zonë urbane të nënpërfaqësuar është një dështim i sistemit. Inteligjenca demografike na mundëson të përshtatim komunikimin sipas gjuhës, moshës dhe nevojave për aksesueshmëri.

Si anëtare e Mekanizmit të Mbrojtjes Civile të BE-së që nga viti 2023, Shqipëria është e përkushtuar ndaj një niveli të lartë ndërveprueshmërie. Duke standardizuar mënyrën se si mbledhim dhe përdorim të dhënat mbi cenueshmërinë, ne sigurojmë që ekipet ndërkombëtare të mbështetjes që mbërrijnë përmes Host Nation Support të udhëhiqen nga informacion i saktë dhe në kohë reale.

Kjo qasje gjithashtu përforcon angazhimin tonë ndaj parimit të moslënies së askujt pas, duke garantuar që përpjekjet për reduktimin e rrezikut nga fatkeqësitë të fokusohen tek ata që janë më të rrezikuar dhe kanë më pak kapacitet për t’u rikuperuar vetë.

Në përfundim, ndërsa tërmetet mund të jenë të pashmangshme, humbjet e mëdha njerëzore nuk janë. Duke vendosur inteligjencën demografike në qendër të përgatitjes ndaj fatkeqësive dhe sistemeve të mbrojtjes sociale, ne po ndërtojmë një vend që është jo vetëm më rezistent, por edhe më i drejtë.

Le të shërbejë ky dialog për të forcuar përpjekjet tona të përbashkëta, në mënyrë që të dhënat t’u shërbejnë njerëzve dhe sistemet tona të mbrojnë ata që kanë më shumë nevojë.

Faleminderit.