Gjatë mandatit së saj 2023-2027, në Bordin Ekzekutiv të UNESCO, Shqipëria ka luajtur një rol aktiv dhe konstruktiv në drejtimin strategjik të Organizatës, duke kontribuar në proceset vendimmarrëse, në mbikëqyrjen e zbatimit të programeve dhe në forcimin e multilateralizmit.

Angazhimi i Shqipërisë është udhëhequr nga parimet e dialogut, konsensusit, transparencës dhe efektivitetit, si dhe nga bindja se një UNESCO e fortë, funksionale dhe gjithëpërfshirëse është thelbësore për paqen dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Kontribut në qeverisjen dhe orientimin strategjik

Si anëtare e Bordit Ekzekutiv, Shqipëria ka marrë pjesë aktive në diskutimet dhe vendimmarrjen mbi:

• orientimet strategjike të Organizatës;
• përgatitjen dhe miratimin e Programit dhe Buxhetit;
• reformat e qeverisjes dhe eficiencën institucionale;
• forcimin e rolit mbikëqyrës të Bordit Ekzekutiv.

Shqipëria ka mbështetur një qasje realiste dhe të balancuar, duke theksuar nevojën për prioritete të qarta, përdorim efikas të burimeve dhe një lidhje të fortë ndërmjet mandateve normative dhe veprimit në terren.

Mbështetje për prioritetet themelore të UNESCO-s

Gjatë mandatit të saj në Bordin Ekzekutiv, Shqipëria ka kontribuar në avancimin e prioriteteve kryesore të UNESCO-s, përfshirë:

• arsimin cilësor dhe gjithëpërfshirës, veçanërisht në kontekste krize;
• mbrojtjen e trashëgimisë kulturore dhe natyrore, në kohë paqeje dhe konflikti;
• lirinë e shprehjes dhe sigurinë e gazetarëve;
• barazinë gjinore, si një prioritet ndërsektorial;
• etikën e inteligjencës artificiale dhe qeverisjen e teknologjive të reja;
• bashkëpunimin shkencor përballë sfidave globale, përfshirë ndryshimet klimatike dhe humbjen e biodiversitetit.

Qasje konstruktive dhe ndërtuese konsensusi

Shqipëria ka ndjekur një qasje konstruktive në punimet e Bordit Ekzekutiv, duke kontribuar në ndërtimin e konsensusit ndërmjet Shteteve Anëtare dhe duke promovuar dialogun si mjet kryesor për adresimin e çështjeve komplekse.

Në këtë kuadër, Shqipëria ka bashkëpunuar ngushtësisht me grupin e saj rajonal, me partnerët evropianë dhe me delegacione nga rajone të tjera, duke mbështetur zgjidhje të balancuara dhe gjithëpërfshirëse.

Reagimi ndaj krizave dhe sfidave globale

Gjatë anëtarësisë së saj në Bordin Ekzekutiv, Shqipëria ka mbështetur rolin aktiv të UNESCO-s në reagimin ndaj krizave, përfshirë:

• mbrojtjen e arsimit dhe institucioneve kulturore në kontekste konflikti;
• ruajtjen e trashëgimisë kulturore të rrezikuar;
• mbështetjen për median dhe gazetarët në situata të vështira;
• forcimin e koordinimit me sistemin e Kombeve të Bashkuara.

Shqipëria ka theksuar rëndësinë e shpejtësisë, fleksibilitetit dhe solidaritetit ndërkombëtar në veprimet e UNESCO-s në terren.

Transparenca, llogaridhënia dhe menaxhimi financiar

Një element i rëndësishëm i angazhimit të Shqipërisë ka qenë mbështetja për:

• transparencë më të madhe në raportimin financiar;
• forcimin e mekanizmave të llogaridhënies;
• menaxhim të përgjegjshëm dhe të qëndrueshëm të burimeve;
• dialog të rregullt ndërmjet Sekretariatit dhe Shteteve Anëtare.

Shqipëria ka promovuar një UNESCO që mbështetet në një buxhet të parashikueshëm dhe të qëndrueshëm, të kombinuar me partneritete inovative.

Vlerë e shtuar për Shqipërinë dhe për UNESCO-n

Pjesëmarrja në Bordin Ekzekutiv ka forcuar kontributin e Shqipërisë në qeverisjen globale të UNESCO-s dhe ka thelluar angazhimin e saj shumëpalësh.

Ky mandat ka shërbyer gjithashtu për:

• rritjen e kapaciteteve institucionale;
• forcimin e rolit të Shqipërisë si partnere konstruktive dhe e besueshme;
• promovimin e vlerave të UNESCO-s në nivel rajonal dhe ndërkombëtar.