Z. President,

Më lejoni të filloj duke ju falënderuar për përpjekjet tuaja gjatë gjithë procesit përgatitor që çoi në këtë Konferencë të 11-të Rishikuese.

Të nderuar Delegatë,

Shqipëria rikonfirmon angazhimin e saj të palëkundur ndaj të tre shtyllave të Traktatit për Mos-Përhapjen e Armëve Bërthamore (NPT) dhe do të vazhdojë të promovojë zbatimin e plotë, të balancuar dhe substancial të Planit të Veprimit të Konferencës Rishikuese të vitit 2010.

Për më shumë se 50 vjet, NPT ka shërbyer si një gur themeli i sigurisë globale dhe mbetet një shtyllë thelbësore e arkitekturës ndërkombëtare të mos-përhapjes dhe çarmatimit. Kuadri i tij mundëson bashkëpunim të bazuar në rregulla dhe norma, duke lehtësuar njëkohësisht përdorimin paqësor të energjisë bërthamore, shkencës dhe teknologjisë.

Megjithatë, ne mblidhemi në një kohë transformimesh të thella gjeopolitike. Konfliktet në vazhdim kanë thelluar mosbesimin ndërmjet shteteve, kanë rritur paparashikueshmërinë dhe paraqesin sfida serioze për të drejtën ndërkombëtare dhe rendin ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

Agresioni ushtarak i Rusisë kundër Ukrainës ka hyrë tashmë në vitin e pestë. Kremlini ka përdorur në mënyrë të përsëritur retorikë bërthamore për të ushtruar presion ndaj Ukrainës dhe partnerëve të saj. Forcat ruse kanë kryer sulme ndaj infrastrukturës strategjike, përfshirë centralin bërthamor të Zaporizhzhias, duke ngritur shqetësime të mëdha për sigurinë dhe mbrojtjen bërthamore. Po ashtu, është njoftuar vendosja e armëve bërthamore në Bjellorusi, janë ndërmarrë ndryshime në doktrinën bërthamore që ulin pragun për përdorimin e tyre, si dhe është zhvilluar bashkëpunim ushtarak me RPDC, në shkelje të rezolutave të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Për më tepër, Rusia ka pezulluar pjesëmarrjen e saj në Traktatin New START, duke lejuar skadimin e tij pa një marrëveshje pasuese.

Në dritën e mjedisit të evoluar të sigurisë në Evropë, parandalimi bërthamor mbetet thelbësor. Ne mirëpresim nismën e partnerëve tanë evropianë për të rishikuar politikat e tyre bërthamore.

Në Lindjen e Mesme, programi bërthamor i Iranit, së bashku me aktivitetet e tij të raketave balistike dhe mbështetjen për grupe të armatosura jo-shtetërore, vazhdon të ngrejë shqetësime serioze për paqen dhe stabilitetin ndërkombëtar. Ne shprehim vlerësimin tonë për përpjekjet e Shteteve të Bashkuara dhe të komunitetit ndërkombëtar në tërësi për adresimin e këtyre sfidave, përfshirë përmes nismave që synojnë parandalimin e përhapjes bërthamore, kufizimin e kapaciteteve raketore dhe kundërshtimin e aktiviteteve destabilizuese në rajon. Ne mbështesim angazhimin diplomatik që synon të sigurojë që programi bërthamor i Iranit të mbetet ekskluzivisht paqësor, nën masa të plota dhe të verifikueshme të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA).

Të nderuar kolegë,

Konteksti aktual gjeopolitik kërkon realizëm. Kërcënimet mund të adresohen vetëm duke u përballur me to në mënyrë të matur dhe të përgjegjshme.

Shqipëria mbetet plotësisht e angazhuar për avancimin e të gjitha përpjekjeve në kuadër të Traktatit, përfshirë Nenin VI, drejt qëllimit të eliminimit të plotë të armëve bërthamore. Në të njëjtën kohë, për sa kohë që armët bërthamore ekzistojnë dhe përdoren si instrumente presioni, ne pranojmë se parandalimi vazhdon të luajë një rol kyç në ruajtjen e stabilitetit strategjik dhe parandalimin e përhapjes.

Në këtë kontekst, roli konstruktiv i vendeve P5 është i domosdoshëm. Ne vlerësojmë nismën e Shteteve të Bashkuara për avancimin e një qasjeje shumëpalëshe ndaj kontrollit të armëve bërthamore.

Siç theksohet në dokumentin e punës mbi Transparencën dhe Llogaridhënien, paraqitur nga Bashkimi Evropian dhe bashkë-sponsorizuar nga Shqipëria, ne inkurajojmë të gjitha shtetet palë të angazhohen në mënyrë konstruktive për identifikimin e hapave praktikë që forcojnë transparencën dhe llogaridhënien në zbatimin e detyrimeve të Traktatit.

Shqipëria nënvizon rëndësinë e aderimit universal dhe hyrjes në fuqi të Traktatit për Ndalimin e Plotë të Provave Bërthamore (CTBT). Ne u bëjmë thirrje të gjitha shteteve që ende nuk e kanë bërë këtë, në veçanti atyre të listuara në Aneksin 2, të nënshkruajnë dhe ratifikojnë Traktatin pa vonesë dhe pa kushte paraprake.

Në përfundim, i urojmë kësaj Konference Rishikuese çdo sukses. Le të punojmë së bashku, në frymë bashkëpunimi dhe përgjegjësie, drejt objektivit tonë të përbashkët për një botë më të sigurt dhe më të mbrojtur.

Ju faleminderit.