Shqipëria përshëndet punimet e sesionit të 224-t të Këshillit Ekzekutiv dhe rikonfirmon angazhimin e saj të plotë për të marrë pjesë në punimet e tij në një frymë konstruktive dhe të orientuar drejt zgjidhjeve.

Sipas nesh, ky sesion duhet të mundësojë arritjen e tre objektivave.

Së pari, duhet t’i lejojë UNESCO-s të mbetet e përqendruar te rezultatet konkrete.
Së dyti, duhet të forcojë besimin në menaxhimin financiar dhe administrativ të Organizatës.
Së treti, duhet të çojë përpara reforma që e bëjnë UNESCO-n më koherente, më efikase dhe më të vëmendshme ndaj shteteve anëtare.

Shqipëria vlerëson se, në kontekstin aktual, Këshilli duhet të vazhdojë të vërë theksin te qartësia e prioriteteve dhe e rezultateve. Mandati i UNESCO-s është i gjerë, por kur burimet janë nën presion dhe pritshmëritë vazhdojnë të rriten, përcaktimi i prioriteteve bëhet thelbësor. Ne duhet të shqyrtojmë jo vetëm atë që po zbatohet, por edhe fushat ku UNESCO bën realisht dallimin, si dhe ato ku përpjekjet e saj duhet të përqendrohen më shumë.

Në këtë drejtim, ne ndajmë theksin e vënë nga Kryetari i Këshillit dhe nga Drejtori i Përgjithshëm mbi përparimin e matshëm dhe rezultatet konkrete në terren. Siç u nënvizua me të drejtë, institucionet gjykohen jo vetëm nga vizioni i tyre, por edhe nga rezultatet e tyre.Për Shqipërinë, vlera e UNESCO-s qëndron në aftësinë e saj për ta shndërruar mandatin e vet universal në veprime konkrete në fushat e arsimit, shkencës, kulturës, komunikimit dhe informacionit.

Diskutimet mbi situatën e likuiditetit, programin dhe buxhetin e rishikuar, si dhe mekanizmin lidhur me përdorimin e shtesës prej 31 milionë dollarësh, janë në qendër të këtij sesioni. Këto nuk janë thjesht çështje teknike. Ato prekin drejtpërdrejt besueshmërinë dhe qëndrueshmërinë e Organizatës.

Shqipëria mbështet një qasje të kujdesshme, transparente dhe rigoroze. Masa të jashtëzakonshme mund të jenë ndonjëherë të nevojshme, por ato duhet të mbeten të fokusuara, të justifikuara dhe të kufizuara në mënyrë strikte. Zgjidhjet e përkohshme nuk duhet të zëvendësojnë nevojën për një parashikueshmëri financiare afatgjatë.

Në këtë kontekst, Shqipëria i kushton rëndësi të veçantë transparencës, përgjegjshmërisë dhe barazisë.

Transparencës, sepse shtetet anëtare duhet të kuptojnë qartë se si po prioritizohen dhe përdoren burimet.
Përgjegjshmërisë, sepse disiplina financiare është thelbësore për besimin ndaj Sekretariatit.
Barazisë, sepse vështirësitë aktuale nuk duhet të sjellin barrë shtesë për shtetet anëtare që vazhdojnë të përmbushin detyrimet e tyre.

Siç e theksoi me të drejtë Drejtori i Përgjithshëm, “nuk mund të ketë besim pa transparencë”. Ne e ndajmë plotësisht këtë qëndrim.

Shqipëria përshëndet përpjekjet për t’i dhënë një strukturë më të qartë procesit UNESCO80. Ne mbështesim reforma që përmirësojnë koordinimin mes Selisë dhe terrenit, reduktojnë fragmentimin, qartësojnë përgjegjësitë dhe forcojnë efikasitetin institucional.

Në të njëjtën kohë, reforma duhet të gjykohet nga rezultatet dhe jo nga konceptet. Ajo duhet të çojë drejt një Sekretariati më elastik, më të koordinuar dhe më të aftë për të mbështetur zbatimin në të gjithë Organizatën. Në këtë drejtim, ne e konsiderojmë veçanërisht të rëndësishëm vëzhgimin e Drejtorit të Përgjithshëm se, në kontekstin aktual, “nuk e kemi më luksin të jemi të ngadaltë”.

Ne besojmë gjithashtu, ashtu siç e nënvizoi Presidenti i Konferencës së Përgjithshme, se kjo është një dritare e vërtetë mundësie — një moment për të zgjedhur transformimin përpara inercisë.

Shqipëria dëshiron gjithashtu të theksojë rëndësinë e barazisë gjinore, si si prioritet global i UNESCO-s ashtu edhe si parim që duhet të pasqyrohet në drejtim dhe në kulturën institucionale. Në këtë drejtim, ne vlerësojmë sinjalin e dhënë përmes zgjedhjeve të bëra nga Drejtori i Përgjithshëm në formësimin e ekipit drejtues. Kjo duhet të vazhdojë të reflektohet jo vetëm në nivel drejtues, por edhe në praktikat e menaxhimit dhe në zbatimin e programeve.

Një pikë tjetër lidhet me marrëdhënien ndërmjet Sekretariatit dhe shteteve anëtare.

Shqipëria beson se UNESCO funksionon më mirë kur kjo marrëdhënie bazohet në dialog, besim dhe mbështetje konstruktive. Organizata duhet, sigurisht, të mbrojë standardet dhe përgjegjësitë. Por aty ku shtetet anëtare përballen me vështirësi reale, qasja e përgjithshme duhet të mbetet ajo e angazhimit dhe mbështetjes, me synimin për të inkurajuar progresin dhe për të ruajtur angazhimin.

Dëshirojmë gjithashtu të theksojmë rëndësinë e veprimit të UNESCO-s në zonat e prekura nga konflikti, lufta dhe brishtësia. Në këto kontekste, mandati i UNESCO-s mbetet thelbësor: mbrojtja e aksesit në arsim, ruajtja e kulturës dhe trashëgimisë, mbështetja e sigurisë së gazetarëve, ruajtja e institucioneve të dijes dhe mbrojtja e dimensionit njerëzor të rimëkëmbjes.

Në të gjitha kontekstet e prekura nga konflikti, veprimi i UNESCO-s duhet të mbetet parimor, praktik dhe i ankoruar fort në kompetencat e saj.

Për Shqipërinë, mbështetja për UNESCO-n nuk është abstrakte. Ne e shohim drejtpërdrejt rëndësinë e punës së Organizatës përmes angazhimit tonë në kulturë, trashëgimi, arsim, shkencë dhe zhvillim të qëndrueshëm. Ne e dimë nga përvoja vlerën e një Organizate që ndërthur vendosjen e standardeve me bashkëpunimin praktik, dhe ambicien globale me veprimin konkret në terren.

Pikërisht për këtë arsye do të mbetemi aktivisht të angazhuar gjatë gjithë këtij sesioni. Ne do të mbështesim përpjekjet që forcojnë përgjegjësinë financiare, përmirësojnë efikasitetin institucional, çojnë përpara reforma praktike dhe e mbajnë UNESCO-n të përqendruar te rezultatet domethënëse për shtetet anëtare.

Sipas nesh, ky është drejtimi që duhet të japë ky Këshill: një UNESCO e përqendruar, e besueshme, mbështetëse dhe efikase.